Site Rengi

DOLAR
EURO
ALTIN
BIST
Adana Adıyaman Afyon Ağrı Aksaray Amasya Ankara Antalya Ardahan Artvin Aydın Balıkesir Bartın Batman Bayburt Bilecik Bingöl Bitlis Bolu Burdur Bursa Çanakkale Çankırı Çorum Denizli Diyarbakır Düzce Edirne Elazığ Erzincan Erzurum Eskişehir Gaziantep Giresun Gümüşhane Hakkari Hatay Iğdır Isparta İstanbul İzmir K.Maraş Karabük Karaman Kars Kastamonu Kayseri Kırıkkale Kırklareli Kırşehir Kilis Kocaeli Konya Kütahya Malatya Manisa Mardin Mersin Muğla Muş Nevşehir Niğde Ordu Osmaniye Rize Sakarya Samsun Siirt Sinop Sivas Şanlıurfa Şırnak Tekirdağ Tokat Trabzon Tunceli Uşak Van Yalova Yozgat Zonguldak
İstanbul 24°C
Gök Gürültülü

1961 Anayasası ve Getirdiği Yenilikler

28.11.2018
1.369
A+
A-

Güncel Anayasa Notları -6-

 

1961 anayasası özellikleri ve getirdiği yenilikler nelerdir? 1961 anayasası değişiklikleri ve 1961 anayasasının anayasal tarihimizdeki yeri ve önemi nedir? Detaylar yazımızda…

1961 ANAYASASI

 

ÖNEMLİ: Türkiye’de ilk kez halk oylaması yapılmıştır.Bu bir yarı doğrudan demokrasi yöntemidir.

-1961 Anayasası 157 maddeden oluşur.

-Anayasaya ilk kez başlangıç kısmı ve kenar başlıklar koyulmuş,başlangıç anayasa metninden sayılmıştır.

-1921’de anayasaya giren “Egemenlik kayıtsız şartsız milletindir .” hükmü korunmuş,millet bu egemenliği “YETKİLİ ORGANLAR ELİYLE KULLANIR “ yeniliği getirilmiştir.

-Sert anayasadır.

-1924 Anayasasında (1937 değişikliği ile) devletin nitelikleri milliyetçi,laik,devletçi,halkçı,inkılapçı,cumhuriyetçi olarak sıralanmıştır.

Cumhuriyetçilik ve laiklik dışında diğer 4 ok çıkarılmıştır.

-1961 Anayasasında ;

 

İnsan haklarına dayanan, milli, demokratik,laik ,sosyal bir hukuk devletidir hükmü yer almıştır.

-Milliyetçi değil, milli devlet kavramı kullanılmıştır.

-Başlangıç kısmında Türk milliyetçiliğinden söz edilmiştir.

-Sosyal devlet,demokratik devlet,insan haklarına dayanan hukuk devleti kavları ilk kez 1961 anayasasında yer almıştır.

-Anayasa mahkemesi kurulmuştur.

-Yüksek hakimler kurulu kurulmuştur.

-Yasama ve yargı yetki,yürütmeyi görev olarak düzenlemiştir

Yasama yetkisi Millet Meclisi ve Cumhuriyet Senatosu olarak 2 yapılıdır.

-Hukukumuzda çift meclisli yapı sadece 1976 ve 1961 Anayasalarında vardır.

-Yargı yetkisi ; Türk Milleti adına bağımsız mahkemelerindir.

-Yürütme görevi; bakanlar kurulu ve cumhurbaşkanı tarafından yerine getirilir.

-Meclis dışından bakan atanabilmesi 1961 anayasasının yeniliğidir.

-Cumhurbaşkanı meclis içinden ,7 yıllığına seçilir.Cumhurbaşkanı seçilen kişinin partisi ile ilişkisi kesilir ve art arda seçilemez.

-Cumhurbaşkanı Milli güvenlik kuruluna başkanlık etme ,Anayasa mahkemesinde iptal davası açabilme yetkilerine sahip kılınmıştır.

-Cumhurbaşkanı anayasa değişikliklerine ait kanunları ve bütçe değişikliklerine ait kanunları meclise geri gönderemez.

-1961 Anayasasının hükümet sistemi yumuşak kuvvetler ayrılığına dayanan parlamenter sistemdir.

-1961 Anayasasında ilk kez düzenlenenler; DİB,MGK,DPT

-Üniversitelere ve radyo televizyon idaresine özerklik tanınmış,ilk kez özerk kamu kurumları kavramı anayasada yer almıştır.Haber ajansları ilk kez anayasada yer almıştır.

-Seçimler serbest ,eşit ,gizli ,tek dereceli ,genel oy,açık sayım ve döküm esaslarına göre yapılacaktır.

-Seçmen yaşı belirtilmemiş,seçilebilme koşulları düzenlenmiştir.

-Yüksek seçim kurulu anayasada düzenlenerek ilk defa seçim yapısı anayasallaşmıştır.

-İlk kez siyasi partilere anayasal güvence sağlanmıştır.

-Temel hak ve özgürlükler ayrıntılı olarak düzenlenmiş ve güvence altına alınmıştır.

-Sosyal ve iktisadi hakların düzenlenmesi ,temel hak ve hürriyetlerin anayasanın sözüne ve ruhuna aykırı olmadan kanunla sınırlandırılması,hakkın özüne dokunulmaması 1961 anayasasının ilkelerindendir.

-İlk defa; işçilere ve kamu görevlilerine sendika kurma hakkı ,işçilere toplu sözleşme ve grev hakkı ,herkesin önceden izin almaksızın dernek kurma hakkı ,KKNMK organlarının kendileri tarafından ve kendi üyeleri arasından seçilmesi

-1961 Anayasasının getirdiği önemli yenilikler;

 

Anayasa mahkemesi ,MGK,YSK ,DİB ,DPT ,YHK ,Üniversiteler ,Radyo ve televizyon idaresi ve haber ajansları ,siyasi partiler ,”milli ,sosyal ,demokratik ,insan haklarına dayanan hukuk devleti “,cumhurbaşkanının 7 yıl seçilmesi ,dışarıdan bakan atanabilmesi,egemenliğin yetkili organlar eliyle kullanılması ,yürütmenin sadece görev olarak düzenlenmesi ,başlangıç ve kenar başlıklar ,askeri yargıtay,uyuşmazlaık mahkemesi ,sosyal ve ekonomik haklar ,toplu sözleşme hakkı ,sendika kurma hakkı ,dernek kurma hakkı, kamu kurumu niteliğinde meslek kuruluşu

YORUMLAR

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu yukarıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.