Site Rengi

DOLAR
EURO
ALTIN
BIST
Adana Adıyaman Afyon Ağrı Aksaray Amasya Ankara Antalya Ardahan Artvin Aydın Balıkesir Bartın Batman Bayburt Bilecik Bingöl Bitlis Bolu Burdur Bursa Çanakkale Çankırı Çorum Denizli Diyarbakır Düzce Edirne Elazığ Erzincan Erzurum Eskişehir Gaziantep Giresun Gümüşhane Hakkari Hatay Iğdır Isparta İstanbul İzmir K.Maraş Karabük Karaman Kars Kastamonu Kayseri Kırıkkale Kırklareli Kırşehir Kilis Kocaeli Konya Kütahya Malatya Manisa Mardin Mersin Muğla Muş Nevşehir Niğde Ordu Osmaniye Rize Sakarya Samsun Siirt Sinop Sivas Şanlıurfa Şırnak Tekirdağ Tokat Trabzon Tunceli Uşak Van Yalova Yozgat Zonguldak
İstanbul 23°C
Sisli

CHS Sonrası Cumhurbaşkanının Konumu ve Seçimi

20.10.2018
178
A+
A-

16 Nisan 2017 halkoylamasıyla kabul edilen 6771 sayılı Anayasa Değişikliği Kanununun öngördüğü Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi, başkanlık sisteminin ülkemize uyarlanmış halidir. 1876 Kanuni Esasi’den itibaren 140 yıldan beri uygulanagelen parlamenter hükümet sisteminden vazgeçilmiştir. Dolayısıyla başkanlık sisteminin gereği olan kuvvetlerin sert ayrımı ilkesi çerçevesinde yeni Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sisteminde yasama ve yürütme organları arasındaki ayrım daha da belirginleşmiştir. Bu bağlamda, aynı kişinin hem yasamada hem yürütmede görev alabilmesi olanağı son bulmuştur.

Anayasa’nın 8. maddesine göre yürütme yetkisi ve görevi Cumhurbaşkanı tarafından Anayasa’ya ve kanunlara uygun olarak yerine getirilmektedir.

9 Temmuz 2019 Tarihinde Cumhurbaşkanının Konumuyla İlgili Yürürlüğe Giren Maddeler;

1)Cumhurbaşkanı devletin başıdır.

2)Yürütme yetkisini Cumhurbaşkanı tek başına kullanır. ( Cumhurbaşkanlığı hükümet sistemi öncesi, yürütme yetkisi cumhurbaşkanı başkanlığında toplanan bakanlar kuruluna aitti.)

3)Cumhurbaşkanı devlet başkanı sıfatıyla, Türkiye Cumhuriyetini ve Türk Milletinin birliğini temsil eder.

4)Anayasa’nın uygulanmasını, Devlet organlarının düzenli ve uyumlu çalışmasını gözetir.

CUMHURBAŞKANININ SEÇİMİ

Cumhurbaşkanı 1982 Anayasasının 2007 yılında değişiklik yapılmadan öncesi ilk hükümlerine göre 4 turlu seçimle 7 yıllığına seçilmekteydi. Cumhurbaşkanı 1 kez TBMM tarafından seçilmekteydi. Cumhurbaşkanının görev süresinin dolmasından 30 gün önce veya makamının boşalmasınan 10 gün sonra seçime başlanıp 30 gün içerisinde sonlandırılan seçimde 4. turda da cumhurbaşkanı seçilemezse hiçbir karar almaya gerekmeksizin TBMM seçimleri kendiliğinden yenileniyordu.

Ancak 11. cumhurbaşkanı seimlerinin yapılamadığı 27 Nisan 2007 krizi neticesinde TBMM tarafından hazırlanan ve cumhurbaşkanının halk tarafından seçilmesni öngören 31.05.2007 tarihli ve 5678 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının bazı maddelerinde değişiklik yapılması hakkında kanunun Cumhurbaşkanı tarafından halk oylamasına sunulması sonucu 21.10.2007 tarihinde yapılan halk oylamasının kabulü ile Cumhurbaşkanının halk tarafından seçilmesi sistemine geçilmiştir.

16 Nisan 2017 Halkoylaması Sonucu Cumhurbaşkanının Adaylık Sürecine İlişkin Bilgiler;

1)Cumhurbaşkanı doğrudan halk tarafından seçilir.

2)Cumhurbaşkanı milletvekili seçilme yeterliliğine sahip Türk vatandaşları arasından seçilecektir. Ancak milletvekili şartlarından farklı olarak 18 yaşını değil 40 yaşını doldurmuş olmak ve en az ilkokul mezunu olmak değil, yükseköğrenimini yapmış olmak gereklidir.

3)Cumhurbaşkanının görev süresi 5 yıldır.

4)Bir kimse en fazla 2 defa cumhurbaşkanı seçilebilir.

5)Cumhurbaşkanlığına 3 grup aday gösterebilir.

a)TBMM’deki siyasi parti grupları

b)En son yapılan genel seçimlerde toplam geçerli oyların tek başına veya birlikte en az %5’ini almış siyasi partiler

c)En az 100.000 seçmen

NOT: Cumhurbaşkanı seçilen kimsenin varsa siyasi partisi ile ilişiği kesilir hükmü kaldırılmıştır.

Cumhurbaşkanlığı Seçim Kanunu’nda Yapılan Değişiklikler

1)Cumhurbaşkanı ve TBMM seçimleri 5 yılda bir aynı gün yapılır.

2)Bir kimse en fazla 2 defa cumhurbaşkanı seçilebilir. Ancak cumhurbaşkanlığının 2. döneminde cumhurbaşkanlığı seçimlerinin meclis tarafından yenilenmesine karar verildiğinde cumhurbaşkanı bir kez daha aday olabilir.

3)Cumhurbaşkanı ve TBMM sürelerinin dolmasından önceki son pazar günü oy verme günüdür. Görev süresi birlikte yapılan bir önceki seçim tarihi esas alınarak belirlenir. Oy verme gününden geriye doğru hesaplanacak 60 gün sürenin ilk günü seçimin başlangıç tarihidir.

4)Seçimlerin yenilenmesine karar verilmesi halinde bu karar 48 saat içinde resmi gazetede yayımlanarak ilan olunur. Bu kararın verildiği günden sonra gelen 60. günü takip eden ilk pazar günü cumhurbaşkanı ile TBMM genel seçimi birlikte yapılır.

5)Cumhurbaşkanının makamının herhangi bir nedenle boşalması ve TBMM genel seçiminin 1 yıl veya daha az süre kalması halinde cumhurbaşkanı seçimi makamın boşaldığı günden sonra gelen 60. günü takip eden ilk pazar günü TBMM genel seçimiyle birlikte yapılır.

6)Cumhurbaşkanlığı makamının herhangi bir nedenle boşalması ve TBMM genel seçimine  1 yıldan fazla süre kalması halinde cumhurbaşkanlığı seçimi makamın boşaldığı günden sonra gelen 45 gün içinde son pazar günü yapılır. Bu şekilde seçilen cumhurbaşkanı TBMM seçim tarihine kadar görevine devam eder. Kalan süreyi tamamlayan cumhurbaşkanı açısından bu süre dönemden sayılmaz.

9 Temmuz 2018 Tarihinde Cumhurbaşkanlığı Seçimi ile İlgili Yürürlüğe Giren Maddeler;

1)Genel oy ile yapılacak seçimde geçerli oyların salt çoğunluğunu alan aday cumhurbaşkanı seçilir.

2)İlk oylamada bu çoğunluk sağlanamazsa bu oylamayı izleyen 2. pazar günü 2. oylama yapılır. Bu oylamaya ilk seçimde en çok oy alan 2 aday kazanır. Geçerli oyların çoğunluğunu alan aday cumhurbaşkanı seçilir.

3)İkinci oylamaya katılmaya hak kazanan adaylardan birinin herhangi bir nedenle seçime katılamaması halinde 2. oylama boşalan adaylığın 1. oylamadaki sıraya göre ikame edilmesi suretiyle yapılır.

4)İkinci oylamaya tek adayın kalması halinde bu oylama referandum şeklinde yapılır.

5)Kalan tek aday geçerli oyların salt çoğunluğunu aldığı takdirde cumhurbaşkanı seçilir. Oylamada adayın geçerli oyların çoğunluğunu alamaması halinde adece cumhurbaşkanı seçimi yenilenir.

6)Seçimlerin tamamlanamamasıı halinde yeni cumhurbaşkanı göreve başlayıncaya kadar mevcut cumhurbaşkanının görevi devam eder.

 

YORUMLAR

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu yukarıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.