Site Rengi

DOLAR
EURO
ALTIN
BIST
Adana Adıyaman Afyon Ağrı Aksaray Amasya Ankara Antalya Ardahan Artvin Aydın Balıkesir Bartın Batman Bayburt Bilecik Bingöl Bitlis Bolu Burdur Bursa Çanakkale Çankırı Çorum Denizli Diyarbakır Düzce Edirne Elazığ Erzincan Erzurum Eskişehir Gaziantep Giresun Gümüşhane Hakkari Hatay Iğdır Isparta İstanbul İzmir K.Maraş Karabük Karaman Kars Kastamonu Kayseri Kırıkkale Kırklareli Kırşehir Kilis Kocaeli Konya Kütahya Malatya Manisa Mardin Mersin Muğla Muş Nevşehir Niğde Ordu Osmaniye Rize Sakarya Samsun Siirt Sinop Sivas Şanlıurfa Şırnak Tekirdağ Tokat Trabzon Tunceli Uşak Van Yalova Yozgat Zonguldak
İstanbul 21°C
Sisli

Türk İdari Teşkilatlanmasında ” Mahalli İdareler ”

29.10.2018
207
A+
A-

Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın 127. maddesinde açıkça düzenlenen 3 mahalli idare teşkilatı vardır.

1)Belediyeler

2)İl (İl Özel İdaresi)

3)Köy

Söz konusu maddenin üçüncü fıkrasında yer alan ” Büyük yerleşim merkezleri için kanunla özel yönetim biçimleri getirilebilir.” hükmü yer almaktadır. Bu hüküm anayasamızda açıkça yer almayan büyükşehir belediyelerine işaret etmektedir. Yani belediye idareleri açıkça Anayasamızda düzenlenmekteyken, büyükşehir belediyeleri Anayasamızda açıkça belirtilmemiştir.

Mahalli idareler olan il, köy veya belediye halkının mahalli müşterek ihtiyaçlarını karşılamak üzere kuruluş esasları, kanunla belirtilen ve karar organları, yine kanunla gösterilen seçmenler tarafından seçilerek oluşturulan kamu tüzel kişiliklerdir. Bu idareler; kuruluş, görev ve yetkileri bakımından yerinden yönetim ilkesine uygun olarak kanunla düzenlenir.

Not: Mahalli idarelerin seçimleri 5 yılda bir TBMM genel seçimleri için geçerli olan esaslara göre yapılmaktadır.

Mahalli idareler;

1)İl, belediye ve köy halkının mahalli müşterek ihtiyaçlarını karşılar.

2)Anayasaya göre karar organlarının seçimle iş başına gelmesi zorunludur.

3)Kuruluş esaslarının kanunla belirlenmesi zorunludur.

4)Kamu tüzelkişiliklerine son verilemez, devlet tüzel kişiliğine alınamazlar.

5)Mahalli idarelere, görevleri ile orantılı gelir kaynakları sağlanır.

 

16 Nisan 2017 Tarihinde Yapılan Halkoylamasıyla birlikte;

”… ancak milletvekili genel veya ara seçiminden önceki veya sonraki bir yıl içinde yapılması gereken yerel yönetim seçimleri, bu milletvekili genel veya ara seçimleriyle birlikte yapılır.”

hükmü kaldırılarak milletvekili genel seçiminden önceki bir yıl içinde ya da sonraki bir yıl içerisinde yapılacak yerel yönetim seçimleri ile genel seçimler birlikte değil ayrı ayrı kendi zamanlarında yapılması kararlaştırılmıştır.

 

Anayasamıza göre; mahalli idarelerin seçilmiş organlarının, organlık sıfatlarını kazanmalarına ilişkin itirazların çözümü ve kaybetmeleri, konusundaki denetim yargı yolu ile olur. Ancak görevleriyle ilgili bir suç nedeniyle hakkında soruşturma veya kovuşturma açılan yerel yönetim organlarını veya bu organların üyelerini, içişleri bakanı geçici bir süre ile tedbir amaçlı olarak, kesin hüküm verilene kadar görevden uzaklaştırabilir. Kanunla bu hususla ilgili olarak, içişleri bakanı  uzaklaştırmasının 2 ay için olacağı, soruşturmanın bitmemesi halinde bu sürecin uzatılabileceği, bu sürede aylığının 2/3’ünün alınmaya devam edeceği belirtilmektedir.

Merkezi İdare idari vesayet yetkisini hangi amaç için kullanır?

1)Mahalli hizmetlerin idarenin bütünlüğü ilkesine uygun şekilde yürütülmesi

2)Toplum yararının korunması

3)Mahalli İhtiyaçların gerektiği gibi karşılanmasının sağlanması

4)Kamu görevleride birliğin sağlanması

Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi ile birlikte; ”mahalli idarelerin belirli kamu hizmetlerinin görülmesi amacı ile, kendi aralarında bakanlar kurulunun izni (eski ifade) ile birlik kurmaları, görevleri, yetkileri, kolluk ve maliye işleri, merkezi idare ile karşılıklı bağ ve ilgili kanunla düzenlenir.” hükmünde yer alan bakanlar kurulunun izni ile ibaresi cumhurbaşkanının izni olarak değiştirilmiştir.

İL ÖZEL İDARESİ

NOT: 12.11.2012 tarih ve 6360 sayılı yeni on dört ilde büyükşehir belediyesinin kurulmasına ilişkin kanuna göre büyükşehir olan 30 ilin il özel idaresi kaldırılmıştır.

İl Özel İdaresi nedir?

İl Özel İdaresi, il halkının mahalli müşterek nitelikteki ihtiyaçlarını karşılamak üzere kurulan ve karar organı seçmenler tarafından seçilerek belirlenen, idari ve mali yönden özekliğe sahip kamu tüzel kişisidir. İl Özel İdaresi, merkezi yönetimin taşra örgütü olan il mülki idare biriminin kurulmasıyla, başka bir karar gerek kalmaksızın, aynı snırlarda kendiliğinden kurulur ve ilin kaldırılmasıyla tüzel kişiliği sona erer. İl Özel İdaresi, ilin kurulmasına dair kanunla kurulur ve ilin kaldırılmasıyla tüzel kişiliği sona erer.

Şuan ülkemizde 51 ilde İl Özel İdaresi mevcuttur.

İl Özel İdaresinin yetkileri neledir?

İl Sınırları İçerisinde; gençlik ve spor, sağlık, tarım, sanayi ve ticaret; belediye sınırları il sınırı olan büyükşehir belediyeleri hariç ilin çevre düzeni planı, bayındırlık ve iskan, toprağın korunması, erezyonun önlenmesi, kültür, sanat, turizm, sosyal hizmet ve yardımlar, yoksullara mikro kredi verilmesi, çocuk yuvaları ve yetiştirme yurtları, ilk ve ortaöğretim kurumlarının arsa temini, binaları yapım, bakım ve onarımı ile diğer ihtiyaçlarının karşılanmasına ilişkin hizmetleri

Belediye Sınırları Dışında; imar, yol, su, kanalizasyon, katı atık, çevre, acil yardım, ve kurtarma; orman köylerinin desteklenmesi, ağaçlandırma, park ve bahçe tesisine ilişkin hizmetleri

yapmakla görevli ve yetkildir.

Subsidiarite İlkesi Nedir?

İl özel idaresi hizmetlerinin; vatandaşlara en yakın yerlerde ve en uygun yöntemlerle sunulmasıdır. Hizmet sunumunda engelli, yaşlı, düşkün ve dar gelirlilerin durumuna uygun yöntemler uygulanır.

İl Özel İdaresi hizmetlerinin diğer mahalli idareler ve kamu kuruluşları arasında bütünlük ve uyum içerisinde yürütülmesine yönelik koordinasyon o ilin valisi tarafından yapılır.

İl Çevre Düzeni Planı;

Valinin koordinasyonunda, büyükşehirlerde büyükşehir belediyeleri, diğer illerde il belediyesi ve il özel idaresi ile birlikte yapılır. İl çevre düzeni planı, belediye meclisi ve il genel meclisi tarafından onaylanır. Belediye sınırları il sınırları olan Büyükşehir Belediyelerinde il çevre düzeni planı ilgili Büyükşehir belediyeleri tarafından yapılır veya yaptırılır ve doğrudan Belediye Meclisi tarafından onaylanır.

İl Özel İdaresi organları nelerdir?

İl Özel İdaresinin Vali, İl Encümeni ve İl Genel Meclisi olmak üzere 3 ayrı organı vardır.

1)İl Genel Meclisi

5 yılda bir, her ilçenin nüfusu oranında yapacağı seçimle oluşturulan İl Genel Meclisi, İl Özel İdarelerinin en yüksek ve temel karar organıdır.

NOT: 2839 sayılı Milletvekili Seçim Kanununun 11. maddesinde belirtilen sakıncaları taşımamak şartıyla; 18 yaşını dolduran her Türk vatandaşı,

-İl Genel Meclisi üyeliğine

-Belediye Meclisi Üyeliğine

-Belediye Başkanlığına seçilebilir.

İl Genel Meclisinin görevleri;

*Bütçe ve kesin hesabı kabul etmek

*Borçlanmaya karar vermek

*Stratejik plan ve yatırım ile çalışma programlarını, il özel idaresi faaliyetlerini ve personelinin performans ölçütlerini görüşmek ve karara bağlamak

*Belediye sınırları il sınırı olan Büyükşehir Belediyeleri hariç, İl çevre düzeni planı ile belediye sınırları dışındaki alanların imar planlarını görüşmek ve karara bağlamak

*Taşınmaz mal alım satımına, trampa edilmesine, tahsisine, tahsis şeklinin değiştirilmesine veya tahsisli bir taşınmazın akar haline getirilmesine izin; üç yıldan fazla kiralanmasına ve süresi yirmibeş yılı geçmemek kaydıyla bunlar üzerinde sınırlı ayni hak tesisine karar vermek

*İl Özel İdaresi tarafından çıkarılacak yönetmelikleri kkabul etmek

*Diğer mahalli idarelerle birlik kurulmasına, kurulmuş birliklere katılmaya veya ayırmaya karar vermek

*Ücret tarifesine karar vermek

Meclis Başkanlık Divanı

Meclisin önce ilk 2 yıl, sonra diğer yerel yönetim seçimine kadar görev yapmak üzere, meclis başkanı, başkan vekilleri ve katip üyeleri gizli oyla seçilir.

Meclis Toplantısı

İl Genel Meclisi, il genel meclisine belirlenecek bir aylık tatil hariç her ayın ilk haftası meclis tarafından önceden belirlenen günde mutat toplantı yerinde toplanır.

Bütçe görüşmesine rastlayan toplantı süresi en çok 20 gün, diğer toplantılar ise 5 gündür.

İl genel meclisinin toplantıları açıktır. Meclis başkanı veya üyelerden herhangi birinin gerekçeli önerisi üzerine, toplantıya katılanların salt çoğunluğuyla kapalı oturum yapılmasına karar verilebilir.

İl Genel Meclisi başkanı, acil durumlarda lüzum görmesi halinde il genel meclisini bir yılda en fazla üç kez olmak şartıyla ve her toplantı bir birleşimi geçmemek üzere toplantıya çağırabilir. Olağanüstü toplantı çağrısı ve gündem en az üç gün önceden meclis üyelerine yazılı olarak duyurulur ve ayrıca mutat usullerle ilan edilir. Olağanüstü toplantılarda çağrıyı gerektiren konular dışında görüşme yapılamaz.

Toplantı ve Karar Yeter Sayısı

İl Genel Meclisi, üye tam sayısının salt çoğunluğuyla toplanır ve katılanların salt çoğunluğuyla karar verir. Ancak, karar yeter sayısı, üye tam sayısının dörtte birinden az olamaz. Oylamadan eşitlik çıkması durumunda meclis başkanının bulunduğu taraf çoğunluk kabul edilir. Gizli oylamalarda eşitlik çıkması durumunda oylama tekrarlanır, eşitliğin bozulmaması durumunda meclis başkanı tarafından kura çekilir.

Meclis üyeleri görevleri süresince ve görevlerinin sona ermesinden itibaren 2 yıl süreyle il özel idaresi ve bağlı kuruluşlarına karşı doğrudan veya dolaylı olarak taahhüde giremez, komisyonculuk ve temsilcilik yapamaz.

YORUMLAR

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu yukarıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.